Garść pomocy

TwinExpress    EndRun    Twardy dysk i emulator Amigi    Zawartość dyskietki w ADF, DMS i XPK   FileMaster 2.2
Insert Volume
    Ikony bez ramek   Emulator CD-32    Klapka w CD-32   Kompresja wieloczęściowa    Fat95
Obrazek GIF, JPG i PNG pod WB    Ikona i skrypt    Sterownik CD-Rom    Polskie znaki i przeglądarka www
A1200 i HD 3.5"    Krótko o MakeCD   Wypalanie Amiga-CD na PC    Uszkodzona kieszeń HD (U33)
Co to jest NDOS...?    Instalacja HD w A1200 (A600)    Naprawa i odzysk danych HD    Ponownie PC-Amiga&DD*
 Rozpakowywanie LHA    Szukanie softu w internecie    WorseFormat i "bad sektory"    Podstawy FM3.x
CD-32 i bootcd


Tytuły przy których znajduje się gwiazda (*), oznacza że dana treść została przysłana przez jedego z czytelników strony.


TwinExpress


Jak uruchomić program ?
Otóż to jest banalna sprawa, wystarczy że się uruchomi plik Twin na dwóch komputerach, należy pamiętać że każdy z komputerów ma swoją wersję programu. Muszę tu wspomnieć, że aby program mógł prawidłowo działać należy go odpowiednio skonfigurować. Robi się to, dopisując odpowiednie komendy do uruchomianego programu Twin, np:

[PC]
Twin com1 115200

[AMIGA]
Twin ser 115200

Pierwsza komenda dotyczy portu do którego podłączony jest przewód (głównie: ser, com1, com2), a druga to prędkość przesyłania danych (..., 57600, 115200). Przy prawidłowym działaniu programów powinien pojawić się następujący komunikat:
>>> communications is established with the remote computer <<<

Jak przesłać dane ?
Po uruchomieniu obydwu programów przystępujemy do działania. W linii poleceń na dowolnym komputerze wpisujemy następujący rozkaz (podobnie jak w DOSie), np dotyczący kopiowania pliku lub całego katalogu:

TWIN> copy dane1.lha ~dane1.lha

TWIN> copy dane ~dane SUBDIR

Plik dane1.lha został skopiowany na drugi komputer o tej samej nazwie. Znak tyldy "~" dotyczy dostępu do drugiego komputera. Jeżeli nie poda się położenia pliku lub katalogu (np.copy c:\dane1.lha ~ram:dane1.lha) to dane zostaną przesłane do miejsca gdzie był uruchomiony program Twin, tak jak to ma miejsce w powyższym przykładzie. Więcej informacji o dostępnych rozkazach uzyska się po wpisaniu HELP COMMANDS.

Praca w systemie Windows 95/98
Gdy jesteśmy pewni co do podłączenia przewodów, włączamy program a tu następujący komunikat: >>> non-present or non-standard serial devisce: com1 <<< . Tym komunikatem nie należy się przejmować, po prostu wyłączamy program gdzie mieliśmy problem i uruchamiamy go ponownie. Teraz powinno wszystko działać.

Polski sterownik klawiatury pod DOS
Sterownik ten wpływa na niewyświetlanie tyldy "~" w DOSie, pod którym działa Twin, co uniemożliwia na przesłanie danych z Pc na Amigę. Są mi znane dwa rozwiązania tego problemu. W pierwszym rozwiązaniu należy w pliku AUTOEXEC.BAT usunąć polecenie keyb pl,,C:\WIN98\COMMAND\keybrd4.sys, aby uzyskać angielskie znaki. Drugi sposób jest trochę nie wygodny, ale bez żadnych ingerencji w plikach systemowych.
Program Twin uruchamiamy w oknie a nie na całym ekranie (zobacz rysunek), następnie np. w Notatniku wpisujemy potrzebne do przesłania rozkazy, kopiujemy wpisany tekst do schowka, następnie wklejamy do działającego programu Twin przy pomocy odpowiedniej ikony dostępnej na oknie i naciskamy enter.

Jaka jest prędkość przesyłania ?
Na moim kablu serial null-modem (zobacz dział "Zrób to sam") maksymalna prędkość wynosi ok. 10kb/s, ale znaleźć można różne typy połączeń, dzięki którym można osiągnąć do kilkudziesięciu kilobajtów na sekundę.

Endrun


Jest to plik, który powinno się umieścić w katalogu C:, aby mieć dostęp z poziomu Shell'a. Endrun należy stosować gdy gra lub program źle się uruchamia z poziomu Workbencha. Plik "zamyka" okna systemu, by Workbench nie wpływał na daną aplikację. Stosuje się to w następujący sposób:

endrun uruchamiany_plik

Twardy dysk i emulator Amigi


Na emulatorze Amigi (WinUAE), jak wiadomo możliwe jest stworzenie wirtualnego dysku twardego o dowolnej pojemności.
Wszystko byłoby fajnie, gdyby nie fakt że dysk mimo, iż jest wirualną partycją to czasami ulega "uszkodzeniu", padnięta validacja, czy nawet błąd - tak jak na prawdziwym dysku. Przedstawione wcześniej błędy można teoretycznie naprawić przy pomocy programu o nazwie DiskSalv (dostępny jest na Aminecie, kompaktach i dyskietkach Shareware) lub dowolnym innym "naprawiaczem". Pojawia się jeszcze jeden błąd, ale jest to prawdopodobne (dokładnie nie wiem) spowodowane przez emulator, cechuje się on że komputer ciągle się resetuje i wyskakuje błąd - czerwona ramka. Próba odczytania tej partycji z innego systemu będącego na innym dysku, również nie pomaga. Czasami może pomóc inny emulator Amigi - Fellow. Wystarczy tylko odczytać taki dysk na tym emulatorze i sprawa załatwiona, no ale nie zawsze to skutkuje. Aby uratować pliki należy skopiować je przez Fellow'a, gdyż WinUae tego dysku już nie odczyta, chyba że próba odczytu przez drugi emulator się uda.

Zawartość dyskietki w ADF, DMS i XPK

 
- ADF

[Składnia: nazwa_pliku.adf]

Pliki adf służą do skopiowania zawartości całej dyskietki do pliku o pojemności 901 120 bajtów. Pliki takich dyskietek stosuje się w emulacji Amigi na Pc. Najprostszy program do obsługi takich plików na Amidze to Adf-blitzer. Dla bardziej doświadczonych użytkowników lepszym programem może okazać się Transadf, gdyż można adf'a zrzucić do RADu. Aby zapisać zawartość adf'a na dyskietkę przy pomocy Adf-blitzer'a wystarczy nacisnąć przycisk z napisem WRITE oraz wybrać z okna wyboru plik, który nas interesuje. Wykonanie zrzutu dyskietki (READ), robi się identycznie jak przy zapisie, z tym że zamiast wyboru pliku, należy wybrać miejsce utworzenia adf'a i podać nazwę.
Uwaga! Wspomniane programy do obsługi plików ADF wymagają co najmniej Romu 2.0.

 

- DMS

[Składnia: nazwa_pliku.dms]

Pliki dms są spakowanymi zawartościami (obrazami) dyskietek do pliku i mają różną pojemność zależną od poziomu spakowania. Paker dms należy umieścić w katalogu C. Przykładowo gry napisane w ndos będą się słabo pakowały, a te dosowe bardziej, dzięki czemu taki plik może zajmować znacznie mniej niż adf. Wszystkie funkcje pakera zostaną podane po uruchomieniu dms'a w cli (shell, dos). Aby można było rozpakować taki plik na Romie 1.x, należy użyć programu UnDMS.

 

Spakowanie dyskietki

DMS READ nazwa_pliku FROM urządzenie

Read - odczyt
nazwa_pliku - położenie i nazwa pliku
From - skąd odczytywane są dane
urządzenie - głównie dotyczy DF0, DF1, DF2, DF3 i RAD

Przykład:

DMS READ ram:test FROM DF0:
Zawartość dowolnej dyskietki została odczytana ze stacji dysków DF0:, następnie spakowana i zapisana do ramu pod nazwą "test".

 

Rozpakowanie pliku

DMS WRITE nazwa_pliku.dms TO urządzenie

Write - zapis
nazwa_pliku - położenie i nazwa pliku z rozszerzeniem .dms
To - gdzie będą zapisane dane
urządzenie - głównie dotyczy DF0, DF1, DF2, DF3 i RAD

Przykład:

DMS WRITE ram:test.dms TO DF0:
Plik o nazwie "test.dms" znajdujący się w ramie został rozpakowany i zapisany na dyskietkę w stacji DF0:

 

Rozpakowanie przez Filemastera 3.0 i Directory Opusa

Obydwa programy posiadają identyczne funkcje konfiguracji przycisków, więc np.:

DMS WRITE {f} TO DF0:
Aby prawidłowo działał paker należy zaznaczyć pracę w oknie cli.

 

- XPK

[Składnia: nazwa_pliku.x]
x - rozszerzenie jest dowolnie zdefiniowaną nazwą, cyfrą, czy nazwą i cyfrą przez użytkownika, jednak jeśli ktoś nie chce pisać rozszerzenia to nie musi.

Zadanie pakera xpk jest takie same jak w przypadku dms'a, z jednym wyjątkiem, xpk to zestaw odpowiednich bibliotek (każda byblioteka to inny sposób pakowania) znajdujących się w katalogu LIBS pod nazwą COMPRESSORS i głównej biblioteki xpkmaster.library, będącej również w LIBS. Jedynym znanym mi programem obsługującym kompresję xpk jest SuperDuper 3.0 (3.1), są jeszcze inne programy pakujące, np. RADUPAJKA (ACS:C) - działa podobnie jak DMS.
SuperDuper to program głównie do kopiowania dyskietek, działający pod Workbenchem. Wspomniane przeze mnie biblioteki compressors dostępne są w dziale
Pliki jak i główna biblioteka.

By móc kompresować dyskietki jak i dekompresować należy odpowiednio skonfigurować program. Ustawienia powinny być podobne do tych na rysunku - HD Buffer zaznacza się gdy korzysta się z dysku twardego.

Po dokonaniu powyższych czynności, następnie należy nacisnąć na OPTIONS. W tych ustawieniach tylko zaznacza się opcję Comp. (jeśli nie ma żadnych komunikatów to wszystko jest ok).

W części OPTIONS - FILENAME wpisujemy pełną ścieżkę i nazwę pliku, który pakujemy lub rozpakowujemy, aktualnie jest tam nazwa "SD_Buffers" (np. Filename: cd0:gry/syndicate.01, dh1:dyski/mortal-1, itp.). XPK LIB (Blzw) zostaje bez zmian, chyba że koniecznie chce się użyć innego kompresora.

Teraz zależnie od operacji w głównym programie naciskamy na READ (pakowanie) lub WRITE (rozpakowanie).

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Mam nadzieję, że chociaż trochę udało mi się wyjaśnić jak przegrywać dyskietkę do postaci pojedynczego pliku i rozpakować przy pomocy ADF, DMS oraz XPK.

Adf-Blitzer, Dms i SuperDuper 3.1 dostępne są w Pliki.

FileMaster 2.2

 
Opis funkcji, który tu przedstawię jest głównie dla osób po raz pierwszy korzystających z tego programu, ale i także dla zapominalskich.

Program składa się z dwóch okien, w jednym zaznacza się plik(i) - okno musi być podświetlone na niebiesko, jak na rysunku, a w drugim miejsce przeznaczenia wykonywanej operacji, np. kopiowania.

 

Pierwsza "strona" z funkcjami:

 

DRIVERS - dostępne napędy w Workbenchu (DF0, DH0, RAD, RAM...)
PARENT - cofnięcie o jeden podkatalog.
INVERT - zaznaczenie wszystkich plików.
CLEAR - skasowanie zaznaczonych plików.
COPY AS - kopiowanie.
MOVE - przesunięcie plików.
DELETE - kasowanie.
RENAME - zmiana nazwy pliku.
MAKEDIR - utworzenie katalogu.
SHOW ASC - wyświetlenie danych w formie tekstu.
SHOW HEX - wyświetlenie danych w formie kodu szesnastkowego.
SHOW PIC - wyświetlanie rysunku (tylko format IFF).
PLAY MOD - odgrywa moduł.
DISKINFO - podaje informacje o dysku.
PROTECT - zarządzanie ochroną pliku (rwed; r - tylko do odczytu, w - możliwy zapis, d - blokuje usunięcie pliku)
EXECUTE - uruchamia pliki skryptowe.
COMMENT - dodaje komentarz do pliku.

Druga "strona" z funkcjami:

 

Aby wyświetlić drugie menu, wystarczy nacisnąć nad dowolną komendą prawym klawiszem myszy.

DRIVERS - dostępne napędy w Workbenchu (DF0, DH0, RAD, RAM...)
PARENT - cofnięcie o jeden podkatalog.
FORMAT - formatowanie dyskietki.
FORMATQ - szybkie formatowanie dyskietki.
INSTALL - przygotowuje dyskietkę do samoczynnego startu.
SHOWBOOT - pokazuje początkową ścieżkę dyskietki w trybie HEX.
CRUNCH - pakowanie plików (potrzebna biblioteka powerpacker.library).
DECRUNCH - rozpakowanie plików.
MODINFO - podaje informacje o module.
FILEEDIT - edytor plików w trybie HEX.
DISKEDIT - edytor zawartości dyskietki w trybie HEX.
HEAR - odkrywa sample.
JOIN - łączy pliki w jeden (?).
CUT - rozdziela plik na kilka części (?).
ABOUT - o programie.

Insert Volume

 
Co zrobić gdy wyskoczy takie okno z komunikatem ?

Najczęściej taki komunikat pojawia się, gdy "ręcznie" próbujemy coś zainstalować (skopiować) nie używając oryginalnego installera programu, czy gry. Sam komunikat oznacza że, system żąda "włożenia" do Workbencha urządzenia o podanej nazwie, np. HELP - jak w przykładowym oknie. Rada na to jest jedna. Należy w pliku S:User-startup (gdyby ten plik nie istniał, to można go stworzyć zwykłym edytorem tekstu), ewentualnie startup-sequence dopisać linię w edytorze z odpowiednim rozkazem.

Assign nazwa_rządanego_urządzenia: lokalizacja_katalogu_z_programem

Przykład:

Assign HELP: DH0:Locale/Help

Dodatkowe informacje o funkcji Assign można znaleźć w dziale AmigaDOS-komendy.

Ikony bez ramek

 
Aktualnie znane mi są dwa programy, które likwidują ramkę ikon. Pierwszy to NewIcons v4.6. Aby włączyć ten tryb potrzebne są kości graficzne AGA, a zmian tych dokonuje się w programie NewIconsPrefs - opcja "No border". Gdy już działa nam ta funkcja to wszystko jest ok., poza jednym; ikony 4-kolorowe na tle obrazka są jakby uszkodzone. Nie wiem za dobrze jak z tym problemem sobie poradzić, wiem jedynie że wszystko działa poprawnie jak się uruchomi jakiś tryb graficzny (nie amigowy) np. 800x600. Drugi, który działa bez żadnych problemów to Mcp 1.32. Opcja ta nazywa się "Ikony bez ramek" oraz typ "bez ramki", jeżeli wybierze się drugi typ "bez ramki i wypełnienia" to będą takie same problemy z 4-kolorowymi ikonami jak w przypadku NewIcons. Ostatnio znalazłem inny program, który także wyłącza ramkę ikony, a jest nim Birdie oraz nakładka Scalos.

Emulator CD-32


Emulator CD-32, który przedstawię można znaleźć w oprogramowaniu do zainstalowania CD-ROMU pod nazwą IdeFix.
Wraz z pojawieniem się najnowszej serii emulatora WinUae 0.8.21rX możliwa jest emulacja tej konsoli.

Postanowiłem krótko omówić uruchomienie programu, gdyż miałem z tym trochę problemów. Co jest potrzebne ?
Oczywiście CD-ROM, oraz pewna biblioteka o nazwie lowlevel.library. Właśnie ta biblioteka sprawia najwięcej problemów z prawidłowym działaniem emulatora. Metodą eksperymentów odkryłem, że można zastosować bibliotekę, która jest łatwo dostępna (np. w MUI) i całkiem podobna. Chodzi tu o bibliotekę muilowlevel.library, aby wszystko było w porządku należy zmienić nazwę na żądaną bibliotekę - lowlevel.library oraz na koniec wrzucić ją do głównego katalogu LIBS.

W okienku "DOS Device" należy podać nazwę używanego drivera CD-ROM. Według moich testów do prawidłowego działania nie należy mieć zainstalowanego drivera CD-ROM, gdyż emulator sam to zrobi i uruchomi grę.

Na tym emulatorze udało mi się uruchomić kilka gierek: Roadkill, Diggers & Oscar, Brutal Paws of Fury, The Big 6, Super Leaguae Manager, Wild Cup Soccer, a gry które odmówiły działania to: The Chaos Engine, Dragon Stone, Premiere, Chuck Rock (może komuś uda się je uruchomić).

Bibliotekę muilowlevel.library oraz emulator CD-32 można znaleźć w dziale Pliki.

Klapka w CD-32


Co zrobić, gdy klapka w konsoli nie domyka się, a czytnik ma problem z obróceniem cd ? Pomysł jest prosty, choć musi być spełniony jeden warunek, szczelina między nie domkniętą klapką, a konsolą powinna wynosić maksymalnie ok.2mm (jak w moim przypadku). Pod klapką zamontowany jest uchwyt z metalicznego "pierścienia" oraz magnesu, który przyczymuje płytkę do napędu, by mogła się obracać. Teraz wystarczy jedynie poluzować trzy śrubki mocujące "pierścień". Jeśli mieliście podobny problem z klapką jak ja, to powinno wszystko być ok.

Kompresja wieloczęściowa


Czy wiesz, że jest pewna metoda przenoszenia "większych" plików niż pojemność dyskietki sformatowanej na 720K. Sposób jest prosty, wystarczy dany plik spakować w kompresji wieloczęściowej w pakowarce RAR na Pc, dzieląc ów plik np. po 700Kb. Plik RAR w kompresji wieloczęściowej, rozpakuje się bez problemów na Amidze, o ile wcześniej skopiowaliśmy odpowiedni program; unrar (Pliki) do katalogu C. Najlepszym rozwiązaniem jest użycie programu FileMaster 3.X do rozpakowywania. O to przykładowa konfiguracja:

Fat95


Oprogramowanie to spełnia rolę drivera, który umożliwia odczyt i zapis na dysku twardym, bądź dyskietce sformatowanej na Pc w systemie Dos lub Windows. W programie znajdują się dwa drivery do obsługi stacji dysków DF0 i DF1, aby można było uruchomić dysk twardy z Pc należy, któryś z powyższych driverów zmodyfikować. Po niżej znajdują się dwa listingi komend drivera DF0 i dysku twardego dla partycji C (dla każdej partycji trzeba uruchomić osobny driver), w celu porównania, a także dokonania pewnych modyfikacji. Program rozróżnia partycje Pc formatowane na: Fat12, Fat16 i Fat32.

 
Lista komend drivera stacji dyskietek DF0:

/* MS0: fat95 PC file system for floppy #0		      */
/* $VER: fat95 file system 2.6 (26-Jul-2000) by Torsten Jager */

FileSystem = l:fat95
Device = mfm.device
Unit = 0 /* change drive number here */
Flags = 0
LowCyl = 0
HighCyl = 79
Surfaces = 2 /* bootblock values have priority over these */
BlocksPerTrack = 9
Buffers = 20
BufMemType = 1
BootPri = 0
Stacksize = 2048
Priority = 5
GlobVec = -1
DosType = 0x46415400 /* enable ETD commands */

Lista komend drivera dysku twardego dla partycji C:

/* MS0: fat95 PC file system for floppy #0            */
/* $VER: fat95 file system 2.6 (26-Jul-2000) by Torsten Jager */

FileSystem = l:fat95
Device = scsi.device
Unit = 1 /* change drive number here */
Flags = 0
LowCyl = 0
HighCyl = 1
Surfaces = 1 /* bootblock values have priority over these */
BlocksPerTrack = 1
Buffers = 300
BufMemType = 1
BootPri = 0
Stacksize = 2048
Priority = 10
GlobVec = -1
DosType = 0x46415401 /* enable ETD commands */
 

Przy modyfikowaniu drivera DF0 lub DF1 należy zwrócić szczególną uwagę na cztery komendy:

Device - w zależności od posiadanego sterownika z którego korzysta dysk twardy, należy wpisać np: scsi.device lub amithlon.device, itp.
Unit - numer urządzenia, np. 0 - dysk twardy Amigi, 1 - Cdrom, 2 - dysk twardy Pc...
Flags - głownie powinno być 0, ale w przypadku gdy jedno urządzenie spełnia dwie role należy zmienić tą cyfrę na odpowiednią (co do tej opcji, to są to tylko moje domysły). Przykładem tej opcji może być emulator Amithlon, gdy mamy kilka partycji Pc i jedną Amigową dla emulatora to program HDToolBox z WB3.9 pokaże, że dysk twardy z partycjami Pc ma Flags=0, a ten sam dysk z partycją Amigową Flags=1 i w obydwu przypadkach Unit=0.
DosType - dzięki tej opcji ustalamy, która partycja dysku twardego z Pc ma być widoczna, bądź czy to jest stacja dyskietek.. W skład komendy wchodzi kod 0x464154xx, gdzie dla kolejnej partycji dysku zmienia się ostatnie cyfry (01-04 partycje typu "primary", od 05 partycje "logical drive in an extended partition"), a dla stacji dysków jest to numer 00.

Fat95 jest dostępny na Aminecie.

Obrazek GIF, JPG i PNG pod Workbench'em


Czy wiesz, że pod systemem Amigi można obejrzeć obrazek w formacje takim, jaki jest podany w tytule? Jeśli nie wiesz jak to zrobić, to zapoznaj się z moimi wskazówkami. Dzięki temu można będzie dekodować obrazki GIF, JPG i PNG pod przeglądarką internetową, wyświetlić dany obrazek bezpośrednio na pulpicie, bądź zwyczajnie przeglądnąć programem systemowym - Multiview. Workbench ma dwa specjalne katalogi, w których umieszcza się odpowiednie "kodeki" i pliki je uruchamiające. Wspomniane katalogi to: Classes/Datatypes - pliki do rozpoznawania danego formatu (np. grafiki lub dźwięku), oraz katalog Devs/Datatypes - pliki aktywujące dany format. Skoro wiadomo do czego służą opisane katalogi Workbench'a, to następnym krokiem będzie zdobycie odpowiedniego "kodeka" - datatypes. Można je prawdopodobnie znaleźć w
Aminecie lub na krążkach z czasopism, np. Cover. Dzięki odpowiednim plikom datatypes, można będzie wyświetlić grafikę np. BMP lub innych formatów. Jeżeli ktoś nie chce za bardzo grzebać w plikach systemowych, to polecam zainstalować odpowiednie oprogramowanie (shareware) o nazwie: akJFIF-Datatype, akLJPG-Datatype,akPNG-Datatype, które automatycznie zainstaluje odpowiednie pliki pod Workbench'em. Takie możliwości mają Workbench'e od wersji 2.1 wzwyż.

Ikona i skrypt


Pod tym tytułem kryje się możliwość wykorzystania ikony do uruchamiania pliku skryptowego, czyli pliku tekstowego zawierającego szereg rozkazów typu AmigaDos, itp. (strukturalnie podobna do pliku startup-sequence). Takie rozwiązanie stosuje się gdy dany program potrzebuje jakieś dodatkowe funkcje AmigaDos do działania lub gdy nie chce się mieć stale przypisanych komend Assign w systemie, a jedynie tylko gdy jest uruchamiany żądany program, czy gra. Możliwości zastosowań jest wiele i nie sposób ich wszystkich wymienić. 

Przykład pliku skryptowego z gry ATR na CD-32 uruchamianego spod ikony:

Assign atr: ""
failat 20
ATR:c/freeanim
ATR:c/setpatch >nil:
ATR:ATRFINAL
echo "Done By repo Once MORE,Patched the version of FAST"
Echo " back to CHIP so all can PLAY..IT!!!"

Plik skryptowy zawierający dany tekst, musi mieć taką samą nazwę jak ikona uruchamiająca go. Ikona może być dowolna, jednak typu Tool (umożliwiająca uruchomienie programu z podania lokalizacji wewnątrz ustawień ikony). Gdyba ikona była innego typu, wszelkich zmian można dokonać systemowym programem IconEdit - bodajże w drugiej kolumnie rozwijanego górnego menu wybiera się typ ikony. Gdy już mamy wszystko: plik skryptowy i ikonę typu Tool o tej samej nazwie, należy jeszcze dokonać wpisu wewnątrz ikony - "c:iconx" w miejscu Program lub Default Tool, podobnie jak na przykładowym rysunku.

Sterownik CD-Rom


Opiszę krótko jak zainstalować lub zmodyfikować sterownik CD-Rom oparty na IdeFix (podobnie jest z innymi). Włączając plik instalacyjny InstallSoftware należy przejść przez wszystkie etapy według nakazanej kolejności. Podczas instalacji pojawi się program, w którym z listy wybiera się odpowiedni "kontroler" obsługujący sterowanie napędem CD. Zbiór tych "kontrolerów" można znaleźć w katalogu systemowym Device, a wspomniane pliki są z podobną nazwą rozszerzenia. Do znanych "kontrolerów" CD-Rom należą: cd.device (CD32, Amigi), atapi.device, tandem.device, itp. z kolei emulatory Amigi odpowiednio: amithlon.device (Amithlon) i uaescsii.device (WinUae)... Program wyboru, można uruchomić z poza instalacji, który nazywa się FindDevice. W przypadku wykrycia napędu CD, program pokaże nazwę napędu i jednostkę Unit (numer napędu), która jest ważna w przypadku większej ilości napędów. Przy jednostce Unit (Unit=n) podaje się numer napędu, 0 to pierwszy napęd CD, 1 drugi napęd, 2 trzeci, itd.

Przykładowy plik sterownika CD0:

/***************************************************************/
/* CacheCDFS mountlist entry © 1993 Elaborate Bytes, O. Kastl */
/***************************************************************/
FileSystem = L:CacheCDFS /* The name of the game */
Device = "uaescsi.device" /* Name of exec device driver */
Unit = 0 /* exec device unit */
Flags = 0 /* OpenDevice flags */
BlocksPerTrack = 351000 /* Unused */
BlockSize = 2048 /* True, but unused */
Mask = 0x7ffffffe /* Memory mask for direct read */
MaxTransfer = 0x1000000 /* Maximum amount of bytes for direct read */
Reserved = 0 /* Unused */
Interleave = 0 /* Unused */
LowCyl = 0 /* Unused */
HighCyl = 0 /* Unused */
Surfaces = 1 /* Unused */
Buffers = 50 /* Number of cache lines */
BufMemType = 1 /* MEMF_PUBLIC */
BootPri = 2 /* Boot priority for MountCD */
GlobVec = -1 /* Do not change! */
Mount = 1 /* Mount it immediately */
Priority = 10 /* Priority of FileSystem task */
DosType = 0x43443031 /* Currently unused */
StackSize = 3000 /* Minimum stack required is 3000! */
Control = "MD=0 LC=1 DC=8 L LV AL LFC=1 NC"


Niektóre strsze dyski twarde, te o małej pojemności (np. 40MB, 85MB, 120MB...), mogą być ustawione fabrycznie jako "jedyny dysk w systemie". W związku z tym może okazać się niemożliwym, wykrycie jakiego kolwiek dodatkowego napędu CD-Rom i HD podłączonego do tej samej taśmy IDE. Gdyby zmiana konfiguracji dysku przy pomocy zworek nie zmieniała sytuacji, to jedynym wyjściem będzie zmiana dysku na inny - najlepiej nanowszy.

Polskie znaki i przeglądarka www

Jak wyświetlić polskie znaki (ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż) w Amigowej przeglądarce internetowej, np. A-Web3.4?

- Po pierwsze, oglądana strona musi zawierać Polski kod znaków HTML (iso-8859-2), jeśli będzie inny to raczej polskie znaki nie wyświetlą się, lecz jakieś symbole. Przykładowo strona w kodzie HTML powinna mieć podobną linię:

<meta http-equiv="Content-Type"
content=
"text/html; charset=iso-8859-2">

Najważniejsza jest komenda: charset=iso-8859-2

- Po drugie w przeglądarce należy zmienić czcionkę na ISO(?), można ją pobrać w dziale Pliki.

Może są jakieś inne sposoby na wyświetlenie polskich znaków, ale ja znam tylko ten opisany powyżej.


A1200 i HD 3.5"


Jak wiadomo Amiga 1200 w oryginalnej obudowie desktop umożliwia podłączenie do swego wnętrza 2.5" dysk twardy. W dzisiejszych czasach znacznie łatwo i nie drogo jest zdobyć dysk twardy 3.5" o różnej pojemności, dlatego warto się tym zainteresować. Podam dwie znane mi lokalizacje w obudowie, umożliwiające zainstalowanie dysku 3.5", bez zbędnych przeróbek, poza zasilaniem. To są wskazówki, którymi warto się zainteresować, jeżeli ktoś jeszcze nie ma dysku twardego w Amidze, a ma dostęp do 3.5" HD.

- Pierwsza lokalizacja umieszczenia dysku 3.5" mieści się po między stacją dysków, a taśmą klawiatury. Testowałem to na dysku firmy Maxtor (ok. 512 MB), który "wszedł" idealnie. Niewielka część dysku była przykryta klawiaturą, która lekko go dociskała. Z podłączeniem taśmy IDE nie było za dużych problemów, jedynie trzeba odpowiednio powyginać. Na końcu, gdy mamy pewność że dysk pasuje, należy w odpowiednich miejscach wywiercić dwa otwory na przykręcenie dysku do obudowy. Nie wiem czy wszystkie dyski 3.5" mają taką samą długość jak testowany Maxtor.
- Drugi sposób, trochę niekonwencjonalny to umieszczenie dysku pod klawiaturą, na płycie głównej. Oczywiście zanim położy się dysk na płycie głównej, należy najpierw czymś osłonić elektronikę płyty, najlepiej jakimś materiałem gąbko podobnym, po prostu czymś co nie zrobi zwarcia, ani nie uszkodzi płyty. Dysku się nie przykręca, on po prostu tam sobie leży dociśnięty lekko klawiaturą. Opisaną metodę widziałem i co ważne wszystko działało, mimo iż ja nie byłem twórcą tej metody.

Zasilanie dysku to bardzo ważna sprawa, proponuję wziąć potrzebne napięcia z gniazda zasilania Amigi, lutując w odpowiednich miejscach na zewnętrznych stykach tego gniazda (od strony płyty głównej). Należy posłużyć się schematem wyprowadzeń napięć w gnieździe. Dla pewności po wykonaniu przewodu lepiej wszystko sprawdzić miernikiem. W dziale "Zrób to sam" umieściłem rysunek z odpowiednimi wyprowadzeniami, by móc przylutować przewody dla zasilania dysku.

Krótko o MakeCD


MakeCD (Relase V3.2c / 31.8.99) jest najbardziej rozpowszechnionym, znanym i cenionym programem do wypalania krążków CD-R i CD-RW na Amidze. MakeCD można uruchomić na emulatorze Amithlon i w zależności od posiadanej nagrywarki, nawet na WinUae.

Przedstawię krótko jak bezpiecznie nagrać płytkę z danymi, oczywiście po wcześniejszym prawidłowym skonfigurowaniu programu. Co do wyboru driverów, zazwyczaj jest to uniwersalny sterownik "CDR_SCSI3_ATAPI". Pierwszym krokiem jest stworzenie "obrazu" płyty na dysku, a drugim jej nagranu.

Tworzenie "obrazu" płyty

W głównym programie, wybieramy opcję Dodaj, powinno wyskoczyć podobne okno:

Zakładka Źródło służy do zaznaczenia rodzaju danych które będę później wypalone, w tym przypadku jest to System plikowy, którego okno wyboru danych wygląda jak na rysunku po niżej. W zakładce Docelowy należy ustawić Użyj pliku ISO-Image i następnie wybrać miejsce gdzie będzie później stworzony "obraz".

Gdy już wybrało się pliki, które chcemy by znalazły się na płytce, zamyka się okno wyboru danych wciskając przycisk OK, podobnie postępuje się w przypadku poprzedniego okna (opcje dotyczące ścieżki). W głównym oknie MakeCD powinna uaktywnić się opcja Stwórz ISO Image.. (pod opcją Otwórz..). Tam powstanie "obraz" naszej przyszłej płyty.

Nagrywanie

Mając już "obraz" płytyki w głównym programie wybiera się ponownie opcje Dodaj (okno Ścieżki powinne być puste), gdzie w zakładce Źródło zaznacza się Plik ISO-Image (podając także miejsce "obrazu"), a w Docelowy opcję Bezpośrednio do nagrywarki CD. Następnym krokiem jest zamknięcie okna przyciskiem OK. Będąc ponownie w głównym oknie programu MakeCD wybiera się już opcję Zapisz ścieżki... Jeśli ktoś nie chce tworzyć "obrazu" przed wypaleniem, choć tak jest bezpieczniej (wiele osób mi tak radziło) to można i bez, tylko należy wybrać odpowiednie opcje w zakładce Źródło i Docelowy.

Niewidoczna płyta w CD-Rom

Może się okazać że nagrana wcześniej płyta jest nie rozpoznawana przez napęd CD-Rom, a przez nagrywarkę tak. Nie należy panikować, po prostu MakeCD nie zamknął ścieżki i trzeba to zrobić oddzielnie. Nie wiem w czym może tkwić problem, może w nagrywarce, która nie do końca jest prawidłowo rozpoznawana przez program.

Końcowe uwagi

Radzę każdej osobie aby uważnie czytała wszelkie informacje podawane przez program przy wyborze odpowiednich opcji. Sam dopiero zaczynam poznawać ten program, ale podstawy już opanowałem, mam nadzieję że inni początkujący także poradzą sobie z MakeCD.

Wypalanie Amiga-CD na PC


Jak wypalić płytkę w formacie Amigi na PC? Wiele osób wciąż próbuje rozwiązać ten problem. Postanowiłem przedstawić trzy metody, które aktualnie przychodzą mi do głowy.

Nero

Często gdy nagrywa się kompakt na PC, a następnie chce się go uruchomić na Amidze, okazuje się, że nazwy plików są poucinane do 8 liter + 3 znaki rozszerzenia. Można ten problem zlikwidować przy pomocy odpowiednich sterowników, ale co mają zrobić osoby, które są użytkownikami rozbudowanych CD32, na których nie da się zmienić sprzętowego sterownika na dowolny programowy lub gdy nam z jakiegoś powodu zależy by krążek był zapisany choć częściowo w formacie Amigi. Częściowo, dlatego że na PC nie da się nagrać płyty pod Amigę zachowując 100% zgodności, wykorzystując wyłącznie oprogramowanie dostępne na PC, bez wsparcia emulatora WinUae.
Mając zainstalowany program Nero, można nagrać płytkę w taki sposób, że na Amidze powinna być rozpoznawana bez ucinania liter, jednak "nie ma róży bez kolców". Nagrana w taki sposób płyta, na Amidze będzie miała zamieniony znak "-" na "_", np. plik startup-sequence na płycie będzie wyglądał startup_sequence. Oznacza to, że taki rodzaj nagrywania można wykorzystać wyłącznie do przechowywania danych, ale nie da się zrobić z niej płyty startowej.

Na rysunku przedstawiono jedną z zakładek konfiguracyjnych Nero. Główna zmiana polega na zaznaczeniu pola z Poziomem 2 ISO. Ewentualnie w zakładce "Opis płyty" można wybrać system znaków Juliet - dla dłuższej nazwy płyty.

Wypalnie na emulatorze

Można się skusić i wypalić płytę na WinUae lub Amithlonie, wykorzystując do tego komercyjny program MakeCD. Nagrana płyta będzie w 100% w formacie Amigi.

[Zobacz "Krótko o MakeCD"]

ISO w formacie Amigi

Jeśli mamy problemy z nagrywaniem pod emulatorem, to można wykorzystać jedną z opcji w MakeCD do stworzenia obrazu płyty z plików które chcemy wypalić. Stworzony obraz płyty, będzie miał rozszerzenie .raw i należy ją zmienić na .iso. Tak przygotowany plik ISO, można zwyczajnie wypalić używając np. wspomnianego już Nero na PC. Nagrana płyta, także będzie w 100% w formacie Amigi. (?)

[Zobacz "Krótko o MakeCD"]

Uszkodzona kieszeń HD (U33)


W zasadzie ten artykuł jest dla wszystkich osób mających starszą kieszeń HD z uszkodzonym przewodem typu UDMA-33 (40-żyłowy). Jak wiadomo, chyba wszystkie kieszenie mają zaciśnięty przewód w specjalnym złączu, aby móc wymienić uszkodzoną taśmę należy, nową zacisnąć na to samo miejsce, a jak wiadomo nie jest to takie proste lub zakupić nową kieszeń dla dysku. Dla niektórych jest to pewnie sprawa banalna, no ale nie dla wszystkich. Pomysł polega na tym, aby problemowy zacisk (40-pin) zastąpić podobnym gniazdem, także 40-pinowym. W praktyce będzie to wyglądało następująco: gdy zepsuje się taśma, po prostu ją wymieniamy, z jednej strony wciskamy do gniazda w kieszeni, a z drugiej już do dysku twardego. Jeśli ktoś już umie posługiwać się lutownicą, bądź ma znajomego specjalistę w dziedzinie elektroniki to dobrze, bo jakieś umiejętności się przydadzą. Głównie to należy zakupić wtyk 40-pin (kosztuje ok.1zł) i taśmę do dysku twardego, z której później trzeba będzie odciąć dłuższy przewód, tak by została krótsza taśma z dwoma wtykami. Najtrudniejszym zadaniem będzie wylutować zacisk z kieszeni, ja to zrobiłem wylutuwując każdą "igiełkę" osobno. Gniazdo, należy tak zamontować, aby włożona w nią taśma z czerwonym paskiem (1-pin) była na tej samej stronie, co uszkodzony przewód. Gdy już się dokona tej wymiany, może się okazać, że taśma z gniazdem są trochę za wysokie by móc z powrotem zamontować w szufladzie. Dlatego, trzeba będzie wyciąć szczelinę w kieszeni, aby można było z powrotem wszystko zamontować. Szczelina powinna być, takiej wielkości aby wszystko pasowało, za duża może osłabić konstrukcję kieszeni - w zasadzie zależy to od jej budowy. Jak się już wszystko zrobiło prawidłowo, można się będzie cieszyć szufladką do momentu, aż się nam znudzi.


Co to jest NDOS...?


Skrót NDOS znaczy po prostu Not a DOS disk - dysk zapisany w formacie "niedosowym". Taki tekst można zobaczyć dosyć często, gdy próbuje się odczytać jakąś grę z dyskietki (głównie dotyczy to gier) w Workbench'u lub przy pomocy programu FileMaster. Polega to na tym, że programista tworząc program rezygnuje z zapisu plikami, zapisując wszystkie dane bezpośrednio do sektorów/ścieżek na dysku. Znanym programem do takiego zapisu ma assembler ASM ONE. Czyli, w zasadzie polega to na władowaniu danych, począwszy od bloku X do bloku X1 -  każda amigowa dyskietka jest dwustronna, każda ze stron ma 80 ścieżek, jedna ścieżka zawiera 11 sektorów, a sektor zawiera 512 bajtów zapisanych w specjalnym systemie Modifield Frequency Modulation (mnożąc odpowiednio 2*80*11*512 otrzymamy pojemność dysku 880 kB). W rzeczywistości w systemach DOS-owych mamy realnie do dyspozycji w Old (Standard) File System - 856 kB, a w Fast File System 879 kB. Więc, dlaczego to się stosuje? System NDOS powstał m.in. po to, aby utrudnić życie hakerom i piratom (jednak tego zadania nie spełnił) oraz by jak najszybciej odczytać dane z dysku. Dane NDOS rzadziej ulegają uszkodzeniu i nie przenoszą wirusów. Podstawową ich wadą jest że bardzo rzadko posiadają instalację na dysk twardy. Można próbować odczytać dane z dyskietki NDOS przy pomocy programu FileMaster, który posiada opcję DiskEdit.


Instalacja HD w A1200 (A600)


Instalacja i montaż dysku twardego w A600 i A1200 jest podobna, dlatego opis ten będzie dotyczył głównie A1200. Co jest potrzebne do montażu i uruchomienia dysku twardego? Poza HD potrzebna będzie przejściówka z 2,5" na 3,5" jeżeli posiada się taki dysk 3,5", a sądzę że w większości przypadków tak będzie, gdyż jest bardzo łatwo i tanio zdobyć taki dysk. Dodatkowo może być potrzebna taśma IDE oraz gniazdo zasilania HD z przewodami, które jest najlepiej przylutować od wewnątrz do gniazda zasilania komputera (zobacz do działu "Zrób to sam") - jeśli dysk ten ma być w środku oryginalnej obudowy Amigi. Można także spróbować "wziąść" zasilanie z gniazda stacji dyskietek (widziałem coś takiego u znajomego), ale to jest trochę nie pewne, gdyż zbyt duży pobór prądu przez HD może (ale nie musi) negatywnie wpłynąć na komputer. Nic nie stoi na przeszkodzie, by zamiast przeróbek, podłączyć po prostu dodatkowy zasilacz z PC. Gdy już się dokonało wyboru do umiejscowienia dysku i wszystko po podłączało, następnym krokiem będzie jego skonfigurowanie i sformatowanie.

Przypominam, żeby A600 mogła "zobaczyć" dysk twardy, potrzebny jest Kickstart w wersji min. 2.05 (35.300).  Do  wykrycia i partycjonowania HD potrzebna jest dyskietka instalacyjna (Install) z Workbench'a, na której znajduje się program HDToolBox - służy do wspomnianych wcześniej operacji. Amigę należy wystartować właśnie z tej dyskietki i uruchomić program HDToolBox.


Po uruchomieniu HDToolBox'a, pojawi się menu wyboru opcji. Interesują nas jedynie 3 zakładki: "Change Drive Type" (wykrywanie HD, itp.), "Partition Drive" (podział na partycje) oraz "Save Changes to Drive" (zapis ustawień HD).

1). Wykrycie dysku. Za tą część operacji odpowiedzialna jest opcja menu "Change Drive Type", w której wybieramy "Define New", a następnie "Read Configuration". W odpowiednich polach powinny pojawić się różne informacje o dysku, jak: nazwa dysku, pojemność, itp. Wszystkie ustawienia zatwierdzamy przyciskiem "OK" i wychodzimy do głównego okna HDToolBox'a.


2). Dzielenie na partycje. W tym momencie należy wybrać opcję menu "Partition Drive". Obsługa definiowania partycji nie jest trudna, sprowadza się głównie do przesuwania suwaka, który ustala żądany rozmiar. Przycisk "New Partition" i "Delete Partition" odpowiednio dodaje lub suwa nowo utworzoną partycję. W zakładce "Partition Device Name" wpisuje się dowolną nazwę parycji (np. HD0, DH1...), domyślnie jest to "Change_Me". Nie należy zapomnieć o wybraniu gadżetu "Bootable", gdyż bez tego twardy dysk nie wystartuje po uruchomieniu lub resecie komputera, mimo iż system Amigi będzie go "widział". Następną pozycją, którą powinno się odwiedzić jest "Advanced Options", interesuje nas tam opcja "Filesystem", w której zmieniamy system plików na FAST FILE SYSTEM oraz INTERNATIONAL MODE. Powyższe zmiany dokonuje się dla każdej partycji osobno.
3). Zapis ustawień. Wystarczy nacisnąć w głównym oknie na "Save Changes to Drive", a po zakończeniu tej operacji wychodzimy z programu - "Exit". Można wcześniej sobie poćwiczyć lub przetestować opcje programu, zanim zapisze się dane do dysku twardego.

Po wyjściu z programu i zapisaniu ustawień, należy zresetować komputer. Dysk jeszcze nie wystartuje, ponieważ należy go jeszcze sformatować, dlatego ponownie trzeba uruchomić system z dyskietki. Formatowanie dysku przebiega identycznie jak w przypadku zwykłej dyskietki pod Workbench'em. Przykładowo wystarczy raz kliknąć myszą na daną partycję, a następnie wybrać z górnego paska menu opcję "Format". Wadą formatowania z poziomu Workbench jest fakt, iż ten program nie pokazuje fizycznych uszkodzeń dysku. Jeżeli jest się pewnym, że dysk jest na 100% sprawny, to nie ma problemu. W innym przypadku polecam program do formatowania o nazwie WorseFormat, który blokuje uszkodzone sektory.


Naprawa i odzysk danych HD


Często się zdarza, że na dysku twardym przez przypadek skasują się ważne pliki, bądź wykona szybkie formatowanie. Mogą również zdarzać się samoistne błędy na dysku, na które nie ma się wpływu. Częstym takim błędem na Amidze jest pojawienie się złej walidacji dysku - system dość długo ładuje się. W zależności od dysku twardego i rodzaju uszkodzenia walidacji, dysk może naprawić się samoistnie, wystarczy chwilę poczekać aż załaduje się cały system, a następnie ponownie zresetować komputer. Gdyby to nie pomogło, należy skorzystać ze specjalnego programu naprawczego, który zlikwiduje złą walidację, bądź odzyska przypadkowo usunięte pliki lub po szybkim formatowaniu, usunie błędy logiczne na dysku, spróbuje odzyskać uszkodzone pliki, czy też je przeskanuje... Najbardziej znanymi programami do naprawiania i odzyskiwania danych z twardego dysku są: Ami-Back Tools, DiskSalv (można go pobrać z Aminetu) i Quarterback Tools. Po niżej znajduje się tabelka, która powinna ułatwić usunięcie problemu, przy korzystaniu z któregoś wymienionego programu.


Główne okno programu Ami-Back Tools



Przywitalne okno programu DiskSalv.


Menu programu DiskSalv.


Problem
Program
Opcja
Opis
Szybki (quick) format
Ami-Back Tools
Reviever
Odzyska pliki na tą samą partycję

Recovery
Odzyska pliki na inną partycję lub zrobi z nich backup
DiskSalv
Undelete
Odzyska pliki na inną partycję oraz naprawi zepsute pliki
Unformat
Odzyska pliki na tą samą partycję oraz naprawi zepsute pliki
Quarterback Tools
Recover Lost/Delete Files
Odzyska pliki na tą samą lub inną partycję
Błędy logiczne
Ami-Back Tools
Analyst
Naprawi wszystkie błędy logiczne i uporządkuje dysk
DiskSalv
Repair
Naprawi wszystkie błędy logiczne, uporządkuje dysk i naprawi zepsute pliki
Quarterback Tools Analyze and Repair Volume
Naprawi wszystkie błędy logiczne i uporządkuje dysk
Walidacja dysku
Ami-Back Tools Analyst
Naprawi wszystkie błędy logiczne i uporządkuje dysk
DiskSalv
Validate
Uporządkuje dysk i naprawi zepsute pliki
Repair
Naprawi wszystkie błędy logiczne, uporządkuje dysk i naprawi zepsute pliki
Quarterback Tools Analyze and Repair Volume Naprawi wszystkie błędy logiczne i uporządkuje dysk
Uszkodzone pliki
Ami-Back Tools
Analyst + Reviever
Naprawi wszystkie błędy logiczne, uporządkuje dysk i odzyska utracone pliki na tą samą partycję
Analyst + Recovery
Naprawi wszystkie błędy logiczne, uporządkuje dysk i odzyska utracone pliki na inną partycję lub zrobi z nich backup
DiskSalv
Salvage
Naprawi zepsute pliki
Undelete
Odzyska pliki na inną partycję oraz naprawi zepsute pliki
Validate
Uporządkuje dysk i naprawi zepsute pliki
Repair
Naprawi wszystkie błędy logiczne i uporządkuje dysk
Unformat
Odzyska pliki na tą samą partycję oraz naprawi zepsute pliki
Quarterback Tools Analyze and Repair Volume + Recover Lost/Deleted Files
Naprawi wszystkie błędy logiczne, uporządkuje dysk i odzyska utracone pliki na tą samą lub inną partycję
Skasowane pliki
Ami-Back Tools
Reviever
Odzyska pliki na tą samą partycję
Recovery
Odzyska pliki na inną partycję lub zrobi z nich backup
DiskSalv
Undelete
Odzyska pliki na inną partycję oraz naprawi zepsute pliki
Unformat
Odzyska pliki na tą samą partycję oraz naprawi zepsute pliki
Quarterback Tools
Recover Lost/Deleted Files
Odzyska pliki na tą samą lub inną partycję



Ponownie PC-Amiga&DD*


Od strony sprzętowej potrzebna jest Amiga na której będziemy formatowali amigowe dyskietki ( można posłużyć się pecetowymi ) i pc na którym nagrywamy spakowane lub pocięte pliki adf. Najpierw na emulowanej amidzę pakuje pliki adf do formatu lzx ( posługuje się directoryopusem z dużą liczbą wtyczek), jeśli plik adf jest wciąż za duży (więcej niż 700 kb) to tnie się go na 2 mniejsze ( niestety nie znam tej komendy). Potem przenosimy plik na dyskietkę "miękką" sformatowaną na amidze lub pc (Niestety nie da się sformatować dyskietki pecetowej 1,44 na 720 , trzeba posłużyć się bardzo starymi dyskietkami z pc lub sformatować na amidze). To już koniec pracy na pc. Teraz trzeba przygotować sobie następujące rzeczy pod systemem amigi: sterownik PC0:(umożliwia odczyt dyskietek 740kb z pc) z DosDrivers z dyskietki storage przenieść na dysk WB do podobnego katalogu ( jest już w nim sterownik Pipe). Jakiś skrypt od pakera ( w moim wypadku LZX) i plik transdisk z katalogu Amiga programs w WinUae (obydwa pliki przeniosłem z emulatora na dyskietce 720kb). Jeśli nie ma się dysku twardego to dane pliki kopiujemy do ramdisk'u. Tutaj trzeba uważać by nie zająć za dużo pamięci komputera. Wkładamy dyskietkę 720kb do stacji dysków amiga rozpoznaje ją jako pecetową z sterownika PC0: (bez niego i ponownego uruchomienia komputera nie byłoby na pulpicie dodatkowej ikony stacji dysków {jedno użądzenie a dwa sterowniki teraz ma}). Piszemy komendę w cli lub executecomand o treści lzx e pc0:nazwaspakowanegopliu.lzx ram:t/. LZX to mój paker. "e" oznacza rozpakowanie jak extract. PC0: to ścieżka dostępu do spakowanego pliku, a ram:t/ to katalog gdzie rozpakujemy plik adf spakowany. Uwaga w nazewnictwie plików nie należy używać spacji i innych krzaczków paker i transdisk mogą próbować odczytać je jako dodatkowe polecenia. Powracając do rozpakowanego pliku teraz należy włożyć czystą amigową dyskietkę i wpisać komendę w cli o treśći: transdisk -w ram:t/plik.adf . Transdisk to polecenie uruchamiające ten program . Nasze "-w" (ważny znak minus) to parametr write "nagraj", a ram:t/plik.adf to miejsce gdzie został rozpakowany plik obrazu dyskietki. Program sam dobierze sobie pierwszą stacje dysków df0: jako docelową. Na zakończenie jeszcze jedna uwaga w całej tej operacji potrzebna jest duża ilość dyskietek - tyle ile ma gra sformatowanych na amigowe 880kb i tyle samo dyskietek 720kb, chyba że chcemy latać od komputera do komputera z jedną dyskietką . Zdarzają  się też czasem z dyskietkami sformatowanymi na "miękko" że nic nie chce się na nie nagrać poprawnie - cóż wada fizyczna nośnika.
[Grzegorz A.]



Rozpakowywanie LHA


Archiwizer LHA (LZH) na Amidze uruchamia się z poziomu CLI (AmigaDOS), ale żeby mógł działać najpierw trzeba skopiować plik z programem do głównego katalogu C. Wpisując komendę "lha" w wspomnianym oknie CLI wyświetli się lista obsługiwanych opcji. Przykładowo komenda "x" służy do rozpakowywania. Przykład zastosowania: "lha x dh0:test.lha ram:". W zasadzie można ułatwić całą sprawę używając znanego programu do zarządzania plikami - FileMaster 3.x lub Directory Opus. Oba programy posiadają wbudowaną opcję rozpakowywania archiwum LHA, wystarczy zaznaczyć plik, wskazać w drugim oknie miejsce rozpakowania i wcisnąć odpowiednią komendę "Lha x" lub "Arc Ext". Wspomniane programy również umożliwiają zarchiwizowanie określonych plików, jednak znacznie lepiej robi to program Directory Opus. Posiadacze Workbench'a 3.9, mają jeszcze lepszą sytuację, gdyż w system wbudowany jest program rozpakowujący różne typy archiwów jak LHA, LZX, ZIP... - wystarczy kliknąć na dane archiwum i wskazać miejsce rozpakowania.

Aby na komputerze PC rozpakować archiwum LHA wystarczy mieć zainstalowany dobry program archiwizujący jak WinRAR, WinACE. Jednak zdarzają się archiwa, które posiadają skompresowane pliki, a program z PC widzi dane archiwum jako puste. Na to jest tylko jedna rada, rozpakować na Amidze.



Szukanie softu w internecie


Wiele osób ma problemy ze znalezieniem różnego rodzaju oprogramowania w internecie na stronach www. Czasem rzeczywiście trudno coś znaleźć i trzeba przeszukać duże ilości serwisów, aby odszukać to czego się chce. Ułatwić może wpisywanie w wyszukiwarce różnych tzw. powiązań, czyli haseł które przeglądarka ma uwzględnić podczas przeszukiwania, im większa ilość haseł tym większa szansa znalezienia, choć czasem lepiej nie przesadzać z ilością. Każde wpisane hasło w przeglądarce ma być oddzielone znakiem "+". Przykład wyszukiwania Romu do Amigi w wyszukiwarce Google: "amiga + kickstart" lub gry StarTrek; "amiga + startrek + adf", itp. Dokładniej wyjaśniając znak "+" służy do tego, aby wyszukiwarka brała pod uwagę tylko te strony gdzie występują wpisane słowa. Powyższa metoda powinna ułatwić wyszukiwanie konkretnego softu.



WorseFormat i "bad sektory"


Co zrobić, gdy na dysku twardym powstaną, tzw. "bad sektory", w wyniku fizycznego uszkodzenia..., np. przez upadek? Z pomocą może przyjść rodzimy darmowy program pod nazwą WorseFormat. Służy on, jak już można się domyślić do wyłączenia z użycia uszkodzonych sektorów, aby w przyszłości nie mogły tam być zapisane jakieś wartościowe dane. W komputerze PC, standardowy format z DOS, ma wbudowaną taką opcję, ale większość programów na Amidze  nie ma. WorsFormat wyłapuje uszkodzone obszary podczas formatowania i weryfikacji dysku, a następnie tworzy specjalny plik z rozszerzeniem ".bad". Wyjaśniając prościej, utworzony plik ".bad" zostaje nagrany w uszkodzone miejsca dysku, tak aby  nowe informacje nie zostały tam zapisane. Należy pamiętać, że taka naprawa dysku, przez wyłączenie z użycia uszkodzonych sektorów, uda się, pod warunkiem że są to uszkodzenia, które się nie rozszerzają. Dlatego dla pewności, należałoby sformatować dysk co najmniej dwa razy. Program WorseFormat działa z dyskietkami OFS i FFS oraz dyskami twardymi. Osobiście miałem, w kiedyś możliwość użycia tego programu na uszkodzonym dysku twardym i spisywał się bez zarzutu. Minimalne wymagania to Amiga z kickstartem 2.04 i z zainstalowaną biblioteką reqtools.library (jest dołączona do programu).





Podstawy FM3.x


FileMaster 3.x jest nowszą odsłoną znanego i wysłużonego FileMastera 2.2. W stosunku do wersji 2.2 wprowadzono wiele zmian, że trudno je wszystkie przedstawić. Można spotkać dwie wersje tego programu: dla procesorów MC68000 i MC68020.  Poważne zmiany dotyczą wyglądu i możliwości jego konfiguracji - wybór ekranu pracy, ustawienia layout, kolory, wielkości i położenie okien, czcionki...  Wersja 020 pozwala oglądać obrazki formatu JPEG, natomiast w wersji zwykłej tylko w 16 kolorach. Z innych zmian, to ulepszono możliwość dodawania własnych przycisków funkcyjnych, czy praca na kilku ekranach.  Jak widać na rysunku FileMaster potrafi współpracować z różnymi nakładkami. FileMaster 3.x będący niegdyś wersją shareware, dziś dzięki uprzejmości autora, można się cieszyć darmową wersją - w tym celu należy ściągnąć z Aminetu specjalny klucz.




Okna konfiguracji

Przycisk CONFIG i zakładka SCREEN:



W tym okienku można sprawić, aby FM uruchamiał się w określonej przez użytkownika rozdzielczości, dostosować czcionki, zmienić paletę, czy też formę pracy programu: na oknie WB lub własnym ekranie... Ciekawą zakładką jest LAYOUT, numer opcji [8]:



W tej zakładce można ustawić np. położenie kolumny z głównymi przyciskami FM (widoczne są na pierwszym rysunku). Zmieniając wartość 0,1 lub 2 w "Menu bar position" ustawiamy kolumnę, po lewej, środku lub po prawej stronie. Dzięki strzałkom można przestawiać położenie głównych suwaków.

Przycisk CONFIG i zakładka COMMANDS umożliwia zmianę parametrów istniejących funkcji oraz dodawanie nowych.
Przycisk CONFIG i zakładka GENERAL wpływa na działanie w tle, ustawienie priorytetu, pamięci bufora, czy sposobu reakcji na kliknięcie prawym przyciskiem myszy (doubleclick lub parent).

Dodawanie nowych opcji (przyciski)



Podobne okno, widoczne na powyższym rysunku pojawi się gdy wybierze się puste pole przycisku w CONFIG i COMMANDS.
Najważniejsze opcje jakie trzeba znać z powyższego okna to:

WINDOW - okno shell (cli), w którym wyświetlane są informacje wynikowe, głównie się włącza gdy komenda jest typu AmigaDOS, np. Version, różne archiwizery (lha, lzx, rar, zip...).
CD - miejsce przeznaczenia pliku po wykonaniu danej operacji. Są trzy typy ustawień: "No change" (bez zmian), "Source" (tam gdzie plik źródłowy), "Destination" (w jednym oknie wybiera się plik, a w drugim oknie miejsce pliku wynikowego).
RESCAN - odświeżenie okna po wykonaniu operacji. Tu są te same ustawienia co w przypadku opcji CD: "No change", "Source" (okno źródłowe), "Destination" (okno docelowe).
START/END SCREEN - ustalanie ekranu działania aplikacji w trakcie i po zakończeniu...
LABEL - etykieta, czyli nazwa przycisku.
PATTERN - nie jest wymagane i dotyczy rozszerzeń plików. Stosuje się, gdy chce się aby FM uruchamiał automatycznie program do konkretnego rozszerzenia pliku. Dla jednego rozszerzenia stosuje się najczęściej "*.rozszerzenie" lub "#?.rozszerzenie", a gdy ma być wiele rozszerzeń przypisanych do jednego programu to np. "#?.(pcx|png|iff|giff#?)", "#?.(htm|html)"...
COMMAND - tu się podaje nazwę aplikacji lub komendę AmigaDOS, która ma być uruchomiona. Dodatkowo stosuję się specjalne rozkazy w nawiasach klamrowych, w przypadku gdy podany program, ma dokonać jakiejś operacji na wybranym pliku lub grupie plików, np. wyświetlić zaznaczony obrazek lub rozpakować wybrane archiwum... Najważniejsze rozkazy: {f} - jeden zaznaczony plik, {F} - grupa plików, {r, nazwa_okna} {F} - taką kombinację stosuje się głównie podczas archiwizowania grupy plików, pierwszy nawias to okno o nazwie nazwa_okna, w którym podaje się np. nazwę archiwum (pliku wynikowego) do jakiego mają być spakowane pliki... Są jeszcze inne rozkazy, ale rzadko się je stosuje.

Przykłady okienka COMMAND:
- jeden z przykładów jest w powyższym rysunku,
- "lha a {r,Archive name} {F}"; archiwizuje grupę plików do archiwum lha, którego nazwa jest podana przez użytkownika,
- "lha x {f}"; rozarchiwizuje pliki z wybranego archiwum lha...,
- "ed {f}"; ładuje zaznaczony plik tekstowy do systemowego edytora ED,
- "version {f}"; pokazuje wersję biblioteki, bądź innego pliku systemowego,
- "dh0:utilities/picshow {F}"; ładuje zaznaczoną grupę plików graficznych do programu PicShow.



CD-32 i bootcd

Ten artykuł jest dla zaawansowanych użytkowników, którzy orientują się w nagrywaniu płyt CD na Amidze. W związku z tym, nie będę opisywał krok po kroku, jak utworzyć i nagrać płytę dla CD-32 lub CDTV.

Wiele osób chciałoby sobie stworzyć własną płytę z oprogramowaniem (np. Workbench) dla konsoli CD-32 (CDTV). Sprawa nie jest taka łatwa na jaką wygląda. Gdyż nie wystarczy nagrać płytę w taki sposób, aby konsola rozpoznała prawidłowo wszystkie nazwy wraz z plikiem starup-sequence, ale trzeba dodatkowo utworzyć rozruch, jak to ma miejsce w przypadku bootowalnej płytki na PC. Dobrze jest móc samemu stworzyć własną płytkę dla konsoli CD-32 (CDTV), szczególnie że oprogramowanie nie jest robione od ładnych paru lat. Nawet oryginalne płyty z grami są dziś trudno dostępne. Nie ma to jak własny CD, utworzony wedle własnego uznania; gry programy, muzyka, grafika, dema i wiele innych.

Na wstępie zacznę od tego co jest niezbędne. Przede wszystkim należy posiadać pliki “cdtv.tm”, “cd32.tm” i “ISOCD”, które znaleźć można na “CD32 developers kit”. Zamiast “ISOCD” do tworzenia obrazu CD, można zastosować program do nagrywania kompaktów “MakeCD” lub "BurnIt". Bardzo ważne jest aby posiadać odpowiednio “cdtv.tm” lub “cd32.tm”, ponieważ bez tych plików nagrany kompakt nie będzie bootowalny.

Przygotowanie

Mając WinUAE można ułatwić przygotowanie materiału dla przyszłej płyty CD. W wygodnym miejscu na dysku, należy utworzyć folder, w którym będą znajdowały się przyszłe pliki. Nazwa katalogu może być dowolna, bądź taka jak będzie nazywać się przyszły CD. Do katalogu wrzucamy to co nas interesuje; gry, programy..., nie zapominając o plikach systemowych (startup-sequence), nawet Workbench. Aby szybko sprawdzić i ewentualnie coś poprawić, można uruchomić WinUAE z odpowiednią konfiguracją (np. A1200, Kickstart 3.1, 2MB Chip Ram), a utworzony katalog wybieramy jako dysk... Jak jest się pewnym, że tak ma wyglądać przyszła płytka, wówczas należy zabrać się za tworzenie obrazu ISO tego katalogu.

Bootowalny Workbench

Pewnie wiele osób chciałoby mieć taki system na CD-32, choćby po to, aby za pośrednictwem systemu uruchomić jakąś grę lub program, bezpośrednio z tej płytki. W zasadzie to bardzo dobry pomysł, gdyż ma się do dyspozycji niecałe 700MB, a na takiej płytce zmieści się przecież cały system wraz z dodatkowym softem, jak na Amigę CD-32 to całkiem sporo. Jedyny minus, że pełny Workbench zabierze trochę cennego ramu, więc będzie można zainstalować tylko takie aplikacje, które wymagają do 1,5MB pamięci. Można również okroić WB, aby zmniejszyć zużycie pamięci, wszystko zależy od potrzeb użytkownika i od tego do czego ma być ten system...

Workbench, najlepiej w wersji 3.1 instalować ręcznie (parę informacji odnośnie instalacji, znajduje się w dziale SOFT / "Blat"), kopiując pliki z dyskietek w odpowiednie miejsca pod systemem Amigi. Dodatkowo są potrzebne następujące pliki, które można znaleźć na większości krążków z grami: "freeanim", "cd_doublespeed" i "joymouse", ten ostatni można znaleźć na Aminecie.

freeanim - sprawi, że będzie widoczny kursor myszy, podczas pracy na WB, bez tego programiku, Workbench uruchomi się, ale może pojawić przykra niespodzianka, brak widocznego kursora myszy, mimo reakcji na kliknięcia.
cd_doublespeed - program, który spowoduje przyśpieszenie pracy czytnika CD, z domyślnej prędkości x1 na x2.
joymouse - to emulator myszy, umożliwia sterowanie kursorem myszy przy pomocy pada, szczególnie potrzebne gdy chce się korzystać z okienek Workbench'a.

Powyższe programiki najlepiej jest umieścić w katalogu C, natomiast komendy je uruchamiające w pliku startup-sequence, dopisać gdzieś na początku. I jeszcze ważna sprawa dotycząca pliku startowego. Należy usunąć lub zablokować znaczkiem ";" linie, które  dotyczą stacji dyskietek, np. "C:AntiClick ", "C:AddBuffers >NIL: DF0: 15".


Przykładowy plik starup-sequence:

C:SetPatch >NIL:
C:Version >NIL:
Run >NIL: JoyMouse
C:CD_DOUBLESPEED
C:FREEANIM

C:MakeDir RAM:T RAM:Clipboards RAM:ENV RAM:ENV/Sys
C:Copy >NIL: ENVARC: RAM:ENV ALL NOREQ

Resident >NIL: C:Assign PURE
Resident >NIL: C:Execute PURE

Assign >NIL: ENV: RAM:ENV
Assign >NIL: T: RAM:T
Assign >NIL: CLIPS: RAM:Clipboards
Assign >NIL: REXX: S:
Assign >NIL: PRINTERS: DEVS:Printers
Assign >NIL: KEYMAPS: DEVS:Keymaps
Assign >NIL: LOCALE: SYS:Locale
Assign >NIL: LIBS: SYS:Classes ADD
Assign >NIL: HELP: LOCALE:Help DEFER

BindDrivers
C:Mount >NIL: DEVS:DOSDrivers/~(#?.info)

IF EXISTS DEVS:Monitors
  IF EXISTS DEVS:Monitors/VGAOnly
    DEVS:Monitors/VGAOnly
  EndIF

  C:List >NIL: DEVS:Monitors/~(#?.info|VGAOnly) TO T:M LFORMAT "DEVS:Monitors/%s"
  Execute T:M
  C:Delete >NIL: T:M
EndIF

SetEnv Language "english"
SetEnv Workbench $Workbench
SetEnv Kickstart $Kickstart
UnSet Workbench
UnSet Kickstart

C:AddDataTypes REFRESH QUIET

;IF "`C:Avail TOTAL`" GE "1250000" VAL
;  C:LoadResource LIBS:diskfont.library LIBS:iffparse.library LIBS:asl.library ;LIBS:commodities.library

  C:IPrefs

;  IF NOT $Language EQ "english"
;    CD LOCALE:Catalogs/$Language
;    C:LoadResource Sys/workbench.catalog Sys/libs.catalog Sys/prefs.catalog Sys/commodities.catalog Sys/utilities.catalog
;    CD SYS:
;  EndIF
;Else
;  C:IPrefs
;EndIF

C:ConClip

Path >NIL: RAM: C: SYS:Utilities SYS:Rexxc SYS:System S: SYS:Prefs SYS:WBStartup SYS:Tools SYS:Tools/Commodities

IF EXISTS S:User-Startup
  Execute S:User-Startup
EndIF

Resident Execute REMOVE
Resident Assign REMOVE

C:LoadWB
EndCLI >NIL:

Tworzenie i nagrywanie płyty

Najlepiej jest wykonać obraz ISO na Amidze, a wypalenie już na dowolnym systemie - Workbench, Linux, Windows... Obraz płyty z bootowaniem można utworzyć na MakeCD, BurnIt lub ISOCD. Ten ostatni program umożliwia tylko tworzenie obrazu, a dwa pozostałe także nagrywanie.


[MakeCD] Dodawanie plików i wypalanie odbywa się tak jak przy tworzeniu zwykłej płyty z danymi. Jednak z tą różnicą, że wybiera się dodatkowo OPCJE AUTOSTARTU - zakładka DODAJ i "Źródło / SYSTEM PLIKOWY". Tutaj należy zaznaczyć opcję "Dodaj ustawienia CDTV do ścieżki" oraz wybrać z lokacji odpowiedni plik cdtv.tm lub cd32.tm w miejscu "Plik znaku fabrycznego:", reszta ustawień z tego okna bez zmian. Po zamknięciu okna i wybraniu plików, w którym ustawia się parametry ścieżki, powinno się jeszcze wybrać zakładkę OPCJE ZAAWANSOWANE. Tam ustawiamy tryb zapisu DAO i format danych "Zawartość bloku RAW". Teraz już pozostaje stworzyć obraz ISO i go później wypalić np. używając ten sam MakeCD. Dodam, że MakeCD na najnowszym WinUAE 1.0 działa bez problemów.
[BurnIt] Tworzenie pliku ISO z danymi odbywa się w zakładce "ISO-Maker". W tym okienku dodajemy pliki, które mają znaleźć się na płycie CD, po dodaniu w zakładce "Edit PVD" wpisuje się nazwę kompaktu, a w opcjach "Preferences" lokazlizuje się plik "cdtv.tm" lub "cd32.tm". Wypalanie pliku ISO w tym programie odbywa się w zakładce "Make CD TAO"...

[ISOCD] Tutaj wybieramy katalog z zawartością przyszłej płytki, a w opcjach lokalizujemy położenie pliku cdtv.tm lub cd32.tm, dodatkowo można wpisać własną nazwę CD. Przed utworzeniem "Build", należy wybrać przycisk "Examine", który doda pliki do programu z wybranego wcześniej katalogu.  

Podczas podawania nazwy obrazu, najlepiej jest dopisać lub zmienić na rozszerzenie “.iso” - w przypadku nagrywania na PC, bowiem ułatwi to identyfikację pliku przez odpowiednie programy. Ewentualnie, można później zmienić nazwę, np. z "cd.raw" na "cd.iso".

Testowanie obrazu przed wypaleniem

Warto sprawdzić obraz przed nagraniem, czy działa prawidłowo. Potrzebny będzie emulator CD-32, bardzo dobrze do tego nadaje się WinUAE 1.0 z odpowiednią konfiguracją i romami od konsoli: Kickstart 3.1 i Extended Kickstart. Opis konfiguracji przedstawiłem w dziale SOFT / Emu-PC / Emulatory Amigi na PC / WinUAE / Przykładowe konfiguracje / CD-32 (zobacz). Poza emulatorem, trzeba jeszcze zainstalować jakiś emulator napędu CD po Windowsem. Może to być np. z Nero lub darmowy Daemon Tools. Dalszy przebieg można łatwo się domyślić, montujemy obraz i uruchamiamy emulator CD-32. Jeśli płytka się bootuje, a aplikacje działają jak trzeba, to można wypalić lub dodać coś nowego, a jak nie to trzeba później powtórzyć całą procedurę tworzenia obrazu.



<

^