
Romy Grafika
Rodzaje
pamięci
Układy specjalizowane Standardy zapisu

Rom jest to układ scalony (bądź 2
wchodzące w jedną całość, tak jak na rysunku), który
krótko mówiąc w
swoim wnętrzu ma
zaprogramowane pewne rozkazy systemu operacyjnego. Nowsze wersje
umożliwiają wybór nośnika z którego ma wystartować system
(te z obsługą
HD), tryb obrazu PAL lub NTSC, czy wyświetlenie listy aktualnie
obsługiwanych rozszerzeń. Dodatkowo w skład romu mogą wchodzić
aktualizacje obejmujące obsługę nowych trybów zapisów
plików (np. FFS),
wielkość obsługiwanego dysku twardego, albo o obsługę napędu CD - CDTV
i CD-32. Chcąc zainstalować nowszy Workbench, należy również
wymienić
rom (kickstart).

Zdjęcie Kickstartu (Romu) V3.0(39.106)
Przedstawione są tu wersje
romów (kickstarty) i
zgłaszające
się na ekranie ich
"obrazy".
- Rom OS 1.x

- Rom OS 2.x

Poniższe menu obsługi dysków DD i HD dostępne jest przy równoczesnym naciśnięciu dwóch przycisków myszy po resecie komputera, opcje te są tylko w nowszych wersjach romu >2.05 (37.300).


- Rom OS 3.x

Identyczne animowane okno jest w romach 2.0 i jak wiadomo w 3.x




Menu jest dostępne przy
równoczesnym
naciśnięciu dwóch
przycisków myszy po resecie komputera. Wszelkie opcje romu są
dostępne
dla wszystkich wersji OS 3.x.

| Kości graficzne | Komputer |
Paleta kolorów | Dostępne rozdzielczości (liczba kolorów) |
| OCS |
A1000 A2000 A500 CDTV |
4096 (12-bitów) |
320 x 256 (2, 4, 8, 16, 32,
64, 4096) 320 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 4096) 640 x 256 (2, 4, 8, 16) 640 x 512 (2, 4, 8, 16) |
| ECS |
A3000 A500+ A600 |
4096 (12-bitów) |
320 x 256 (2, 4, 8, 16, 32,
64, 4096) 320 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 4096) 640 x 256 (2, 4, 8, 16) 640 x 512 (2, 4, 8, 16) 1280 x 256 (2 lub 4) 1280 x 512 (2 lub 4) |
| AGA |
A4000 A1200 CD-32 |
16777216 (24-bity) |
320 x 256 (2, 4, 8, 16, 32,
64, 128, 256,
4096, 262144) 320 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144) 640 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144) 640 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144) 1280 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144) 1280 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144) |
Low Res - 320x256
Low Res Laced - 320x512
High Res - 640x256
High Res Laced - 640x512
Super High Res - 1280x256
Super High Res Laced - 1280x512
Laced - rozdzielczość z przeplotem,
objawiająca się drganiem obrazu na zwykłym Amigowym monitorze lub
telewizorze.
Tryby rozdzielczości:
| Tryb |
Odświerzanie
[H/V] |
Workbench |
Rozdzielczość |
Monitor |
| PAL |
15,6KHz/50Hz |
1.x 2.x 3.x |
320x256 320x512 640x256 640x512 1280x256 1280x512 |
klasyczny Multiscan |
| NTSC |
15,72KHz/60Hz |
1.x 2.x 3.x |
320x200 320x400 640x200 640x400 1280x200 1280x400 |
klasyczny Multiscan |
| DBL PAL |
29,45KHz/50Hz |
3.x |
320x256 320x512 320x1024 640x256 640x512 640x1024 |
Multiscan VGA VGA-Multiscan |
| DBL NTSC |
29,20KHz/59Hz |
3.x |
320x200 320x400 320x800 640x200 640x400 640x800 |
Multiscan VGA VGA-Multiscan |
| Euro 36 |
15,76KHz/73Hz |
2.1 3.x |
320x200 320x400 640x200 640x400 1280x200 1280x400 |
Multiscan |
| Multiscan |
31,44KHz/60Hz |
2.1 3.x |
? |
Multiscan VGA VGA-Multiscan |
| Euro 72 |
31,43KHz/70Hz |
2.1 3.x |
640x480 640x960 |
Multiscan VGA VGA-Multiscan |
| Super 72 |
24,26KHz/72Hz |
2.1 3.x |
400x300 400x600 800x300 800x600 |
Multiscan VGA-Multiscan |
Monitor klasyczny - np. odbiornik
TV, C=1081, C=1024, C=1085, Philips CM8833.
Monitor VGA - dowolny VGA, SVGA
obsługujący dany tryb.
Monitor VGA-Multiscan -
monitory VGA, SVGA i np. C=1950, C=1960, C=1942.
Monitor Multiscan - pełne
monitory Multisync np.: C=1950, C=1960, Nec Multisync 2D, 3D, 4D.

| Typ
pamięci |
Szybkość |
Max.
pojemność* |
| CHIP |
![]() |
2 MB |
| FAST 16-bitowy |
![]() |
8 MB |
| FAST 32-bitowy |
![]() |
256 MB |
| SLOW |
![]() |
1,8 MB |
Chip
Jest to podstawowa pamięć Amigi,
która
umieszczona jest w każdej wersji tego komputera. Pojemność ta zależy od
układu Agnus lub Alice w A1200, która jest wbudowana na stałe i
wynosi
ona w zależności od modelu Amigi, od 512 KB do 2 MB. Może być
rozszerzona jedynie do 2 MB, czyli przykładowo w A1200 już się jej nie
powiększy. Do tej pamięci ma dostęp procesor i układy
specjalizowane. Chip odpowiada za przechowywanie grafiki, dźwięku oraz
danych przetwarzanych aktualnie przez procesor. Wadą tego typu pamięci
jest wolne działanie spowodowane przez układy specjalizowane, oznacza
to że jeśli w tym momencie z pamięci Chip korzystają układy graficzne
lub dźwiękowe, procesor musi czekać na ich zakończenie.
Fast
Dużą zaletą tej pamięci jest jej
szybkość, która przyśpiesza pracę systemu ponad 2 razy, pod
warunkiem
że jest to pamięć 32-bitowa, głównie dlatego że bezpośrednio do
pamięci
ma dostęp jedynie procesor, który nie musi już czekać na układy
specjalizowane. Dlatego, że do pamięci ma dostęp jedynie procesor,
można stwierdzić że to jest chyba jedyna wada. Pojemność pamięci Fast
zależy od posiadanego procesora, tak więc Amigi z CPU MC68000 do
MC68020, mogą obsłużyć do 8MB tej pamięci, a procesory od MC68030 do
256MB. Ten typ pamięci jest również dostępny przez
rozszerzenia oparte na pamięciach typu SIMM, spotykanych w kartach
Turbo
i na slotach Zorro. Można powiedzieć że samo rozszerzenie pamięci Fast
jest najprostszą kartą Turbo, gdyż jak już wspomniano przyśpiesza
komputer ponad 2 razy, tylko musi to być 32-bitowa pamięć. Jeśli będzie
to 16-bitwa, przyśpieszenie będzie nie zauważalne. Tak jak ma to
miejsce w przypadku rozszerzenień na kartach typu PCMCIA, które
mogą
mieć do 4MB pamięci, są one tylko 16-bitowe.
Slow
Typ pamięci stosowany głównie w
starszych modelach Amig, np. A500, w zasadzie wszystkie mające układy
graficzne OCS. Architektura pamięci Slow przypomina w działaniu pamięci
Chip i Fast, oznacza to że jest wolna jak pamięć Chip i ma do niej
dostęp jedynie procesor jak w pamięci Fast. Maksymalna wielkość
pamięci, do której można rozszerzyć to 1,8 MB.

Agnus
Zestaw układów występująca jedynie w
A1000, których zadaniem jest szybkie kopiowanie obszarów
pamięci
(Blitter), wyświetlanie i odświeżanie obrazu (Copper) oraz obsługę
kanałów DMA, odpowiedzialnych za bezpośredni dostęp do pamięci.
Agnus
obsługuje jedynie do 512 KB pamięci Chip.
Fat Agnus
Układ ten działa tak samo jak Agnus,
jedynie zmieniono konstrukcję układu. To co było oddzielnymi chipami w
przypadku Agnus, tu zastosowano jeden układ scalony. Fat Agnus
stosowano w początkach A2000 i A500, posiadał tą samą wadę co
poprzednik - obsługę do 512 KB pamięci Chip. Jeżeli miało się Amigę z
oryginalnie zamontowaną wersją romu 1.2, to można przypuszczać że w tym
modelu znajduje się ten układ.
Fatter Agnus
Poprawiona wersja w stosunku do Fat
Agnus, o obsługę do 1 MB pamięci Chip. Zaczęto go stosować w
nowszych
modelach A2000 i A500 wyposażonych w romy 1.3.
Super Fat Agnus
Nowa odmiana tego układu stosowanego w
Amigach A3000, A500+ i A600, w której zwiększono obsługę pamięci
Chip
do 2 MB oraz wzbogacono o nowy tryb graficzny, oferujący rozdzielczość
1280x256 i 1280x512 w 2 lub 4 kolorach.
Alice
Należy do jednego z układów kości AGA,
montowanego w Amidze 4000, A1200, CD-32... Odpowiada za obsługę 2 MB
32-bitowej pamięci Chip, a także za grafikę, która już obsługuje
24-bitową paletę kolorów, w każdej rozdzielczości.

Denise
Zadaniem tego układu jest obsługa
portów joysticka, a także zamienia na sygnał RGB, dane
generowane przez
Copper należący do Agnus.
Lisa
Odpowiednik układu Denise,
wchodzącego w skład kości
AGA.

Paula
Układ występujący w każdej Amidze,
odpowiedzialny jest za obsługę: generowania dźwięku, operacji
dyskowych, obsługi portów we/wy, przesyłania danych w porcie
szeregowym, niektórych operacji we/wy portów joysticka, a
także za
obsługę przerwań.

Gary (Gayle)
Jest kontrolerem szyn i dekoderem
adresów. Stosowany w Amigach od pojawienia się układu Fat Agnus.

Akiko
Występuje jedynie w konsoli CD-32,
którego zadaniem jest szybkie
skalowanie i obracanie Bitmapą. Inaczej rzecz mówiąc,
Akiko
odpowiada za poprawę szybkości grafiki 3D.
CIA 8520
Układ we/wy, który obsługuje
klawiaturę, joysticki, port równoległy, filtr audio i kontroler
stacji
dyskietek. CIA występuje w każdej Amidze, w formie dwóch
układów
scalonych CIA-A i CIA-B (rysunek przedstawia jeden z nich).


| Tryb
zapisu |
Pojemność |
Wymagany
rom |
| OFS |
837 KB |
1.x, 2.x, 3.x |
| FFS |
879 KB |
2.x, 3.x |
| DC-OFS |
837 KB |
3.x |
| DC-FFS |
879 KB |
3.x |
| CrossDOS |
720 KB |
2.1, 3.x |
OFS (Old File
System)
System zapisu danych na dyskietkach,
powstały przy konstrukcji modelu A1000.
FFS (Fast File
System)
Pojawił się wraz z Kickstartem 2.0,
szybciej odczytuje dane niż OFS i ma minimalnie większą pojemność.
Stosowany przy obsłudze dysku twardego, także w A500 (HD).
DC-OFS
(Directory Cache Old File System)
Ten format zapisu pojawił się w Kickstarcie 3.0, który oferował
taką
samą pojemność nośnika, jak w przypadku OFS, udogodnienie polega
jedynie na szybszym odczycie katalogów.
DC-FFS
(Directory Cache Fast File System)
Posiada identyczne cechy jak format DC-OFS, z tą różnicą że
dotyczy FFS.
CrossDOS
Specjalny sterownik, który umożliwia odczyt i zapis na
dyskietkach w
formacie PC - 720 KB. Dostępny jest od Workbench'a 2.1 wzwyż.
PFS 3
Nowy format zapisu danych na dysku twardym, znacząco zmniejszył się
czas wykonywania operacji dyskowych, jak np. usuwanie plików.
Następną
zaletą tego formatu jest, brak tzw. walidacji, czyli aktualizacji
zapisanych danych po nagłym resecie lub wyłączeniu komputera.