Od wewnątrz

Romy   Grafika   Rodzaje pamięci   Układy specjalizowane   Standardy zapisu

Romy

Rom jest to układ scalony (bądź 2 wchodzące w jedną całość, tak jak na rysunku), który krótko mówiąc w swoim wnętrzu ma zaprogramowane pewne rozkazy systemu operacyjnego. Nowsze wersje umożliwiają wybór nośnika z którego ma wystartować system (te z obsługą HD), tryb obrazu PAL lub NTSC, czy wyświetlenie listy aktualnie obsługiwanych rozszerzeń. Dodatkowo w skład romu mogą wchodzić aktualizacje obejmujące obsługę nowych trybów zapisów plików (np. FFS), wielkość obsługiwanego dysku twardego, albo o obsługę napędu CD - CDTV i CD-32. Chcąc zainstalować nowszy Workbench, należy również wymienić rom (kickstart).


Zdjęcie Kickstartu (Romu) V3.0(39.106)

Przedstawione są tu wersje romów (kickstarty) i zgłaszające się na ekranie ich "obrazy".

- Rom OS 1.x

- Rom OS 2.x

Poniższe menu obsługi dysków DD i HD dostępne jest przy równoczesnym naciśnięciu dwóch przycisków myszy po resecie komputera, opcje te są tylko w nowszych wersjach romu >2.05 (37.300).



- Rom OS 3.x


Identyczne animowane okno jest w romach 2.0 i jak wiadomo w 3.x

Menu jest dostępne przy równoczesnym naciśnięciu dwóch przycisków myszy po resecie komputera. Wszelkie opcje romu są dostępne dla wszystkich wersji OS 3.x.

Grafika

 

Kości graficzne Komputer
Paleta kolorów Dostępne rozdzielczości (liczba kolorów)
OCS
A1000
A2000
A500
CDTV
4096
(12-bitów)
320 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 4096)
320 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 4096)
640 x 256 (2, 4, 8, 16)
640 x 512 (2, 4, 8, 16)
ECS
A3000
A500+
A600
4096
(12-bitów)
320 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 4096)
320 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 4096)
640 x 256 (2, 4, 8, 16)
640 x 512 (2, 4, 8, 16)
1280 x 256 (2 lub 4)
1280 x 512 (2 lub 4)
AGA
A4000
A1200
CD-32
16777216
(24-bity)
320 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144)
320 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144)
640 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144)
640 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144)
1280 x 256 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144)
1280 x 512 (2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 4096, 262144)


Nazwy związane z rozdzielczością i paletą kolorów:

HalfBrite (HB) - 64 kolory
EHB -  256 kolorów
HAM -  4096 kolorów
HAM8 -  262144 kolorów

Low Res - 320x256
Low Res Laced - 320x512
High Res - 640x256
High Res Laced - 640x512
Super High Res - 1280x256
Super High Res Laced - 1280x512

Laced - rozdzielczość z przeplotem, objawiająca się drganiem obrazu na zwykłym Amigowym monitorze lub telewizorze.


Tryby rozdzielczości:

Tryb
Odświerzanie [H/V]
Workbench
Rozdzielczość
Monitor
PAL
15,6KHz/50Hz
1.x
2.x
3.x
320x256
320x512
640x256
640x512
1280x256
1280x512
klasyczny
Multiscan
NTSC
15,72KHz/60Hz
1.x
2.x
3.x
320x200
320x400
640x200
640x400
1280x200
1280x400
klasyczny
Multiscan
DBL PAL
29,45KHz/50Hz
3.x
320x256
320x512
320x1024
640x256
640x512
640x1024
Multiscan
VGA
VGA-Multiscan
DBL NTSC
29,20KHz/59Hz
3.x
320x200
320x400
320x800
640x200
640x400
640x800
Multiscan
VGA
VGA-Multiscan
Euro 36
15,76KHz/73Hz
2.1
3.x
320x200
320x400
640x200
640x400
1280x200
1280x400
Multiscan
Multiscan
31,44KHz/60Hz
2.1
3.x
?
Multiscan
VGA
VGA-Multiscan
Euro 72
31,43KHz/70Hz
2.1
3.x
640x480
640x960
Multiscan
VGA
VGA-Multiscan
Super 72
24,26KHz/72Hz
2.1
3.x
400x300
400x600
800x300
800x600
Multiscan
VGA-Multiscan

Monitor klasyczny - np. odbiornik TV, C=1081, C=1024, C=1085, Philips CM8833.
Monitor VGA - dowolny VGA, SVGA obsługujący dany tryb.
Monitor VGA-Multiscan - monitory VGA, SVGA i np. C=1950, C=1960, C=1942.
Monitor Multiscan - pełne monitory Multisync np.: C=1950, C=1960, Nec Multisync 2D, 3D, 4D.


Rodzaje pamięci


Typ pamięci
Szybkość
Max. pojemność*
CHIP
2 MB
FAST 16-bitowy

8 MB
FAST 32-bitowy

256 MB
SLOW

1,8 MB
* Pojemość ta zależy od wersji chipsetu i może być mniejsza.

Chip
Jest to podstawowa pamięć Amigi, która umieszczona jest w każdej wersji tego komputera. Pojemność ta zależy od układu Agnus lub Alice w A1200, która jest wbudowana na stałe i wynosi ona w zależności od modelu Amigi, od 512 KB do 2 MB. Może być rozszerzona jedynie do 2 MB, czyli przykładowo w A1200 już się jej nie powiększy.  Do tej pamięci ma dostęp procesor i układy specjalizowane. Chip odpowiada za przechowywanie grafiki, dźwięku oraz danych przetwarzanych aktualnie przez procesor. Wadą tego typu pamięci jest wolne działanie spowodowane przez układy specjalizowane, oznacza to że jeśli w tym momencie z pamięci Chip korzystają układy graficzne lub dźwiękowe, procesor musi czekać na ich zakończenie.


Fast
Dużą zaletą tej pamięci jest jej szybkość, która przyśpiesza pracę systemu ponad 2 razy, pod warunkiem że jest to pamięć 32-bitowa, głównie dlatego że bezpośrednio do pamięci ma dostęp jedynie procesor, który nie musi już czekać na układy specjalizowane. Dlatego, że do pamięci ma dostęp jedynie procesor, można stwierdzić że to jest chyba jedyna wada. Pojemność pamięci Fast zależy od posiadanego procesora, tak więc Amigi z CPU MC68000 do MC68020, mogą obsłużyć do 8MB tej pamięci, a procesory od MC68030 do 256MB. Ten typ pamięci jest również dostępny przez rozszerzenia oparte na pamięciach typu SIMM, spotykanych w kartach Turbo i na slotach Zorro. Można powiedzieć że samo rozszerzenie pamięci Fast jest najprostszą kartą Turbo, gdyż jak już wspomniano przyśpiesza komputer ponad 2 razy, tylko musi to być 32-bitowa pamięć. Jeśli będzie to 16-bitwa, przyśpieszenie będzie nie zauważalne. Tak jak ma to miejsce w przypadku rozszerzenień na kartach typu PCMCIA, które mogą mieć do 4MB pamięci, są one tylko 16-bitowe.


Slow
Typ pamięci stosowany głównie w starszych modelach Amig, np. A500, w zasadzie wszystkie mające układy graficzne OCS. Architektura pamięci Slow przypomina w działaniu pamięci Chip i Fast, oznacza to że jest wolna jak pamięć Chip i ma do niej dostęp jedynie procesor jak w pamięci Fast. Maksymalna wielkość pamięci, do której można rozszerzyć to 1,8 MB.


Układy specjalizowane


Agnus
Zestaw układów występująca jedynie w A1000, których zadaniem jest szybkie kopiowanie obszarów pamięci (Blitter), wyświetlanie i odświeżanie obrazu (Copper) oraz obsługę kanałów DMA, odpowiedzialnych za bezpośredni dostęp do pamięci. Agnus obsługuje jedynie do 512 KB pamięci Chip.


Fat Agnus
Układ ten działa tak samo jak Agnus, jedynie zmieniono konstrukcję układu. To co było oddzielnymi chipami w przypadku Agnus, tu zastosowano jeden układ scalony. Fat Agnus stosowano w początkach A2000 i A500, posiadał tą samą wadę co poprzednik - obsługę do 512 KB pamięci Chip. Jeżeli miało się Amigę z oryginalnie zamontowaną wersją romu 1.2, to można przypuszczać że w tym modelu znajduje się ten układ.


Fatter Agnus
Poprawiona wersja w stosunku do Fat Agnus, o obsługę do 1 MB pamięci Chip. Zaczęto go stosować w nowszych modelach A2000 i A500 wyposażonych w romy 1.3.


Super Fat Agnus
Nowa odmiana tego układu stosowanego w Amigach A3000, A500+ i A600, w której zwiększono obsługę pamięci Chip do 2 MB oraz wzbogacono o nowy tryb graficzny, oferujący rozdzielczość 1280x256 i 1280x512 w 2 lub 4 kolorach.


Alice
Należy do jednego z układów kości AGA, montowanego w Amidze 4000, A1200, CD-32... Odpowiada za obsługę 2 MB 32-bitowej pamięci Chip, a także za grafikę, która już obsługuje 24-bitową paletę kolorów,  w każdej rozdzielczości.



Denise
Zadaniem tego układu jest obsługa portów joysticka, a także zamienia na sygnał RGB, dane generowane przez Copper należący do Agnus.


Lisa
Odpowiednik układu Denise, wchodzącego w skład kości AGA.



Paula
Układ występujący w każdej Amidze, odpowiedzialny jest za obsługę: generowania dźwięku, operacji dyskowych, obsługi portów we/wy, przesyłania danych w porcie szeregowym, niektórych operacji we/wy portów joysticka, a także za obsługę przerwań.



Gary (Gayle)
Jest kontrolerem szyn i dekoderem adresów. Stosowany w Amigach od pojawienia się układu Fat Agnus.



Akiko
Występuje jedynie w konsoli CD-32, którego zadaniem jest szybkie skalowanie i obracanie Bitmapą.  Inaczej rzecz mówiąc, Akiko odpowiada za poprawę szybkości grafiki 3D.


CIA 8520
Układ we/wy, który obsługuje klawiaturę, joysticki, port równoległy, filtr audio i kontroler stacji dyskietek. CIA występuje w każdej Amidze, w formie dwóch układów scalonych CIA-A i CIA-B (rysunek przedstawia jeden z nich).



Standardy zapisu


Tryb zapisu
Pojemność
Wymagany rom
OFS
837 KB
1.x, 2.x, 3.x
FFS
879 KB
2.x, 3.x
DC-OFS
837 KB
3.x
DC-FFS
879 KB
3.x
CrossDOS
720 KB
2.1, 3.x


OFS (Old File System)
System zapisu danych na dyskietkach, powstały przy konstrukcji modelu A1000.


FFS (Fast File System)
Pojawił się wraz z Kickstartem 2.0, szybciej odczytuje dane niż OFS i ma minimalnie większą pojemność. Stosowany przy obsłudze dysku twardego, także w A500 (HD).


DC-OFS (Directory Cache Old File System)
Ten format zapisu pojawił się w Kickstarcie 3.0, który oferował taką samą pojemność nośnika, jak w przypadku OFS, udogodnienie polega jedynie na szybszym odczycie katalogów.


DC-FFS (Directory Cache Fast File System)
Posiada identyczne cechy jak format DC-OFS, z tą różnicą że dotyczy FFS.


CrossDOS
Specjalny sterownik, który umożliwia odczyt i zapis na dyskietkach w formacie PC - 720 KB. Dostępny jest od Workbench'a 2.1 wzwyż.

PFS 3
Nowy format zapisu danych na dysku twardym, znacząco zmniejszył się czas wykonywania operacji dyskowych, jak np. usuwanie plików. Następną zaletą tego formatu jest, brak tzw. walidacji, czyli aktualizacji zapisanych danych po nagłym resecie lub wyłączeniu komputera.



<

^